Η ΄Ελενα Ακρίτα πάντοτε μου άρεσε και πάντοτε με άγγιζε. Ψάχνοντας άρθρα της στην εφημερίδα "Τα Νέα" βρήκα αυτό και αν και τα παιδιά μας δεν πάνε γυμνάσιο ακόμα και παρόλο που η σχολική χρονιά έχει αρχίσει, διαβάστε αυτό το άρθρο, είναι πάντα επίκαιρο και "αγγίζει".
Παρασκευή 17/9, έκλεισε η πρώτη εβδομάδα της νέας σχολικής χρονιάς. Αλαλιασμένες στηθήκαμε στις ουρές των χαρτοπωλείων για τα τελευταία ψιλολόγια: Ο διαβήτης, η κασετίνα, το βιβλίο του Οργανισμού που εκδόθηκε τελευταία στιγμή, αγγλικά, γαλλικά, μουσική, φόρμες γυμναστικής. Όλα τα άμεσα, τα πρακτικά, τα τρέχοντα, τα διαδικαστικά. Και παράλληλα, η έννοια. Η φροντίδα για μια ψυχούλα που βιώνει τις δικές του αγωνίες, τις δικές του απορίες, τις δικές του ανασφάλειες, σ’ αυτό το παρθενικό ταξίδι από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο.
Παρασκευή 17/9, έκλεισε η πρώτη εβδομάδα της νέας σχολικής χρονιάς. Αλαλιασμένες στηθήκαμε στις ουρές των χαρτοπωλείων για τα τελευταία ψιλολόγια: Ο διαβήτης, η κασετίνα, το βιβλίο του Οργανισμού που εκδόθηκε τελευταία στιγμή, αγγλικά, γαλλικά, μουσική, φόρμες γυμναστικής. Όλα τα άμεσα, τα πρακτικά, τα τρέχοντα, τα διαδικαστικά. Και παράλληλα, η έννοια. Η φροντίδα για μια ψυχούλα που βιώνει τις δικές του αγωνίες, τις δικές του απορίες, τις δικές του ανασφάλειες, σ’ αυτό το παρθενικό ταξίδι από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο.
Άτιμο πράμα, η Α΄ Γυμνασίου, κύριε καθηγητά. Το παιδί δεν έχει ξεχωρίσει ακόμα καλά – καλά, την δασκάλα από τη φιλόλογο. Όλα θολά, όλα συγκεχυμένα. Γιατί μπαίνει ο ένας καθηγητής και βγαίνει ο άλλος; Τι είναι αυτά τα αρχαία κείμενα, τα βαριά κι ασήκωτα; Γιατί η Βιολογία έχει τόσες ακατάληπτες λέξεις; Τι του ζητάμε; Τι απαιτούμε από το παιδί;
Δεν απαιτούμε από το παιδί, κύριε καθηγητά μου. Από σας απαιτούμε. Από σας ζητάμε όσα μας τάξετε. Να βοηθήσετε το παιδί να ενταχθεί στη νέα του κοινότητα. Να το ενθαρρύνετε, χωρίς να το αποπάρετε. Να του μάθετε ότι έχει δικαίωμα στο λάθος. Να το διδάξετε πώς να διορθώσει αυτό το λάθος. Να του δώσετε τα περιθώρια προσαρμογής που το ίδιο δεν τολμάει να σας ζητήσει. Να συνειδητοποιήσετε ότι έχετε απέναντι σας ένα παιδί αντιμέτωπο με μια εξουσία. Μια εξουσία που εσείς εκφράζετε κι εκείνο τη θεωρεί δεδομένη. Κι εσείς ποτέ δεν επιτίθεστε σε κάποιον που δεν μπορεί να αμυνθεί. Ποτέ δεν συντρίβετε τον εύκολο στόχο. Έτσι δεν είναι;
Σκούρα τα πράγματα, κύριε καθηγητά. Ο δρόμος που διαλέξατε είναι δύσβατος. Όμως, το ξέρατε. Από την αρχή. Το επιλέξατε γιατί είχατε – ελπίζω – ένα στόχο. Ένα όραμα που κάποιοι το ξεχνάνε στην πορεία. (Είναι αυτοί που σαν μαθητές τους ξεχνάμε κι εμείς.). Κάποιοι το θυμούνται. (Είναι αυτοί που πάντα θυμόμαστε, γιατί το δικό τους χέρι μας στήριξε, μας προχώρησε ένα βήμα παραπάνω). Ξεχάσαμε τα ονόματα και τις χρονολογίες που μας δίδαξε. Δεν ξεχάσαμε, όμως, την αγάπη του, καθώς έσκυβε πάνω μας. Πάνω μας – όχι πάνω από το γραπτό μας.
Κάθε παιδί είναι αλλιώτικο από το άλλο. Η Παιδεία, μοιραία, τα ρίχνει όλα να βράσουν στο ίδιο καζάνι. Παίδες εν καμίνω με ύλη στάνταρ, μαθήματα, εξετάσεις όπου οι ίδιες ερωτήσεις στάνταρ ισχύουν για όλους.
Όμως μέσα από την αναπόφευκτη ισοπέδωση, είμαι σίγουρη ότι δεν το ξεχάσατε, κύριε καθηγητά: Αν η διδακτέα είναι ενιαία, τα παιδιά διαφέρουν. Κάθε παιδί είναι μια διαφορετική χώρα. Μια χώρα πλούσια κι ανεξερεύνητη.
Κι εσείς γι’ αυτό, γίνατε καθηγητής. Γι’ αυτό γίνατε δάσκαλος. Για όλα τα παιδιά μαζί και για το καθένα απ’ αυτά ξεχωριστά. Γιατί μαθητής σας δεν είναι μόνο το αστέρι που σηκώνει επίμονα το χέρι του στο πρώτο θρανίο. Είναι και το παιδί που χαζεύει την ώρα του μαθήματος. Είναι και το παιδί πίσω – πίσω, αμίλητο και ζαρωμένο. Κι εκείνο το κακότροπο, που βγάζει γλώσσα. Για όλα είστε ο δάσκαλός τους. Κι όλα είναι παιδιά σας.
Κι εσείς γι’ αυτό, γίνατε καθηγητής. Γι’ αυτό γίνατε δάσκαλος. Για όλα τα παιδιά μαζί και για το καθένα απ’ αυτά ξεχωριστά. Γιατί μαθητής σας δεν είναι μόνο το αστέρι που σηκώνει επίμονα το χέρι του στο πρώτο θρανίο. Είναι και το παιδί που χαζεύει την ώρα του μαθήματος. Είναι και το παιδί πίσω – πίσω, αμίλητο και ζαρωμένο. Κι εκείνο το κακότροπο, που βγάζει γλώσσα. Για όλα είστε ο δάσκαλός τους. Κι όλα είναι παιδιά σας.
Κι εγώ, σαν μάνα, κύριε καθηγητά, σας δείχνω τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη που μπορεί να σας δείξει ποτέ άνθρωπος. Ακουμπάω την ψυχούλα του παιδιού μου στα χέρια σας. Κι όπως θα με κρίνετε εσείς σαν μάνα, έτσι θα σας κρίνω κι εγώ σαν δάσκαλο.
Καλή σχολική χρονιά, κύριε καθηγητά!
ΕΛΕΝΑ ΑΚΡΙΤΑ Γονέας
(από την εφημερίδα «Τα Νέα» Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2004)
